SO SÁNH GỖ CÔNG NGHIỆP VÀ GỖ TỰ NHIÊN CHI TIẾT NHẤT

Từ ngày xưa, gỗ tự nhiên đã là vật liệu quan trọng trong xây dựng và chế tác nội thất, gắn liền với sự sáng tạo và khám phá của con người, thể hiện mối quan hệ hài hòa với thiên nhiên. Ban đầu, gỗ được xử lý bằng những công cụ thô sơ, nhưng theo thời gian, nó đã được chế tác thành những món đồ nội thất tinh tế, vừa đáp ứng nhu cầu sử dụng vừa làm đẹp không gian sống. Với sự tiến bộ của công nghệ, đặc biệt là sự ra đời của keo tổng hợp và máy móc hiện đại, gỗ công nghiệp đã xuất hiện, mở ra nhiều lựa chọn mới để đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng và khắt khe của thị trường.

Mỗi loại gỗ mang đến những ưu điểm riêng biệt. Gỗ tự nhiên, với vân gỗ độc đáo và cấu trúc nguyên bản, tạo nên các sản phẩm nội thất mang giá trị thẩm mỹ lâu dài và tính cá nhân hóa cao. Trong khi đó, gỗ công nghiệp lại nổi bật với sự đa dạng về màu sắc, hoa văn, và khả năng gia công linh hoạt, phù hợp cho sản xuất hàng loạt với chi phí tiết kiệm, giúp giải quyết bài toán kinh tế cho nhiều dự án nội thất.

Sự phong phú về chủng loại và tính năng của gỗ tự nhiên và ván công nghiệp đã tạo ra một thị trường cạnh tranh đầy sôi động. Điều này đòi hỏi người tiêu dùng cần có hiểu biết để chọn lựa loại vật liệu phù hợp nhất cho nhu cầu và điều kiện của mình. Vì vậy, bài viết sẽ tập trung phân tích 10 yếu tố so sánh các đặc điểm của ván công nghiệp và gỗ tự nhiên từ nguồn gốc cấu trúc, phân loại, khả năng tạo hình và thi công bề mặt thực tiễn, cho đến các yếu tố về môi trường và kinh tế, giúp người đọc có cơ sở để đưa ra quyết định phù hợp trong việc ứng dụng trong thiết kế nội thất và xây dựng.

GỖ CÔNG NGHIỆP

Gỗ công nghiệp là gì

Ván công nghiệp hay gỗ công nghiệp là một loại vật liệu chế tạo từ gỗ tự nhiên, có thành phần chính bao gồm các vụn gỗ, bột gỗ, hoặc sợi gỗ, kết hợp với các chất kết dính tổng hợp, phổ biến nhất là Formaldehyde, qua quá trình ép nén dưới nhiệt độ và áp suất cao để tạo thành các tấm ván có kích thước và độ dày đa dạng. Quy trình sản xuất gỗ công nghiệp giúp tối ưu hóa việc sử dụng nguyên liệu gỗ mà còn cải thiện khả năng tái chế các phế phẩm từ ngành công nghiệp gỗ, đóng góp vào việc bảo vệ môi trường. Sự kết hợp giữa vật liệu gỗ tự nhiên và các chất kết dính hóa học mang lại cho gỗ công nghiệp những đặc tính vượt trội như độ bền, khả năng chống mối mọt, chống ẩm và khả năng gia công linh hoạt.

Các loại gỗ công nghiệp

Trên thị trường vật liệu hiện nay, gỗ công nghiệp được phân chia thành nhiều loại khác nhau, mỗi loại sở hữu đặc tính riêng biệt, phù hợp với các ứng dụng và yêu cầu sử dụng khác nhau trong ngành xây dựng và nội thất. Dưới đây là 07 phân loại gỗ công nghiệp phổ biến, mỗi loại có những ưu điểm và đặc tính kỹ thuật riêng biệt, đáp ứng nhu cầu đa dạng của người tiêu dùng:

1. Gỗ MFC – Melamine Face Chipboard

Đây là loại gỗ công nghiệp được sản xuất từ ván dăm (chipboard) phủ lớp Melamine, có khả năng chống trầy xước, dễ dàng vệ sinh và bảo quản. MFC thường được sử dụng trong sản xuất nội thất văn phòng, tủ bếp, và các sản phẩm đòi hỏi tính thẩm mỹ cao nhưng chi phí hợp lý.

2. Gỗ công nghiệp MDF

MDF là một loại ván công nghiệp được sản xuất từ sợi gỗ nghiền mịn kết hợp keo ép dưới nhiệt độ và áp suất cao, tạo ra tấm gỗ đồng đều với độ bền cao và khả năng gia công dễ dàng. Khác với gỗ MFC, mật độ loại gỗ tỉ trọng cao hơn và thường được sử dụng trong sản xuất đồ nội thất cao cấp, cửa ra vào, và các sản phẩm yêu cầu độ mịn cao

3. Gỗ công nghiệp MDF lõi xanh (Ván chống ẩm)

Là phiên bản cải tiến của gỗ MDF, loại gỗ này được thiết kế đặc biệt để chống ẩm, giúp tăng cường khả năng chống mối mọt và nấm mốc, thích hợp sử dụng trong môi trường có độ ẩm cao như nhà bếp, phòng tắm và khu vực ngoài trời. Hay nói cách khác, MDF lõi xanh còn biết đến với tên là ván chống ẩm.

4. Gỗ công nghiệp HDF

Là tấm ván sợi gỗ có mật độ cao hơn so với MDF, HDF và sở hữu độ cứng cũng như độ bền tốt hơn, chống va đập và mài mòn hiệu quả. Với tính năng này, HDF được sử dụng rộng rãi trong sản xuất sàn gỗ, tấm ốp tường, và các sản phẩm yêu cầu sự chắc chắn và độ bền cao.

5. Gỗ công nghiệp Black HDF – CDF (Compact Density Fiberboard)

Đây là loại gỗ công nghiệp có mật độ cao đặc biệt, với bề mặt mịn màng và khả năng chống ẩm tốt. Black HDF, hay còn gọi là CDF, được ứng dụng chủ yếu trong các sản phẩm chịu lực lớn, chịu nhiệt và chịu va đập cao, chẳng hạn như bảng điều khiển trong ngành ô tô và các đồ nội thất cao cấp.

6. Gỗ công nghiệp Plywood

Plywood, hay còn gọi là ván ép, được cấu tạo từ nhiều lớp gỗ mỏng dính chặt với nhau qua quy trình ép nhiệt và keo. Loại gỗ này có đặc tính chịu lực tốt, bền bỉ và ổn định, thường được sử dụng trong xây dựng, đóng tàu, sản xuất đồ nội thất và các công trình yêu cầu độ bền cao.

7. Gỗ công nghiệp WPB (Waterproof Board)

WPB là loại gỗ công nghiệp có khả năng chống nước và chống ẩm tuyệt vời, được sản xuất từ các nguyên liệu đặc biệt có tính kháng nước cao. Loại gỗ này được sử dụng chủ yếu trong môi trường có độ ẩm cao hoặc tiếp xúc trực tiếp với nước, như trong việc sản xuất tủ bếp, vật liệu xây dựng ngoài trời, và các công trình cần bảo vệ chống ẩm mốc.

Ưu điểm

Gỗ công nghiệp đang dần khẳng định vị thế là một trong những vật liệu nội thất được ưa chuộng nhờ tính linh hoạt và sự tiện dụng. Sự phát triển của công nghệ sản xuất hiện đại đã cho phép gỗ công nghiệp mô phỏng chân thực vẻ đẹp và đặc điểm của gỗ tự nhiên, đồng thời duy trì mức giá hợp lý, phù hợp với nhiều đối tượng người dùng. Dẫu vậy, giống như mọi loại vật liệu khác, gỗ công nghiệp không tránh khỏi việc sở hữu những điểm mạnh và hạn chế riêng biệt.

1. Tính bền vững và thân thiện với hệ sinh thái: Tại sao gỗ công nghiệp là giải pháp bền vững thay thế cho gỗ tự nhiên là câu hỏi khá quen thuộc trong ngành sản xuất nội thất. Bởi gỗ công nghiệp bảo vệ rừng tự nhiên góp phần giảm thiểu áp lực nhu cầu khai thác gỗ rừng và giảm thiểu lượng chất thải ra môi trường

2. Chống ẩm và chống cháy: Một trong những ưu điểm nổi bật của gỗ công nghiệp chính là khả năng chống ẩm và chống cháy, những yếu tố ngày càng được chú trọng trong ngành sản xuất và thiết kế nội thất hiện đại. Đặc biệt, với sự tiến bộ của công nghệ sản xuất, các loại ván công nghiệp đã được cải thiện đáng kể, vượt trội hơn so với gỗ tự nhiên về mặt chống chịu trước các yếu tố môi trường khắc nghiệt. Một ví dụ điển hình là MDF lõi xanh hay còn gọi là ván chống ẩm được ứng dụng kỹ thuật và công nghệ tiên tiến đáp ứng những khu vực có độ ẩm cao.

3. Hạn chế cong vênh Một trong những ưu điểm nổi bật của gỗ công nghiệp chính là khả năng hạn chế tình trạng cong vênh và biến dạng do tác động của thời tiết. Điều này xuất phát từ quy trình sản xuất đặc biệt, trong đó các thành phần như sợi gỗ, dăm gỗ hoặc bột gỗ được kết hợp với keo và phụ gia, sau đó ép dưới nhiệt độ và áp suất cao để tạo thành tấm ván có kết cấu ổn định và đồng nhất. Chính nhờ cấu trúc này, gỗ công nghiệp không bị co ngót hoặc giãn nở nhiều khi gặp điều kiện môi trường thay đổi, chẳng hạn như nhiệt độ hay độ ẩm cao.

4. Hạn chế mối mọt: Điều này bắt nguồn từ quy trình sản xuất và cấu trúc đặc biệt của vật liệu. Nguyên liệu chính của gỗ công nghiệp bao gồm các dăm gỗ, sợi gỗ hoặc bột gỗ tự nhiên được nghiền nát, sau đó trải qua quy trình tẩm sấy nghiêm ngặt nhằm loại bỏ độ ẩm và các yếu tố thu hút côn trùng. Trong quá trình sản xuất, các loại keo nhựa tổng hợp như Ure Formaldehyde (UF), Melamine Urea Formaldehyde (MUF) hoặc Phenol Formaldehyde (PF) được sử dụng làm chất kết dính, kết hợp với các phụ gia đặc biệt có khả năng chống mối mọt hiệu quả.

Lớp keo này không chỉ tạo liên kết vững chắc giữa các thành phần của ván mà còn đóng vai trò như một rào cản hóa học ngăn cản mối mọt xâm nhập và phá hủy cấu trúc gỗ. Hơn nữa, sự phân tán đều của các thành phần gỗ trong tấm ván công nghiệp khiến các côn trùng không tìm thấy những mạch gỗ tự nhiên, vốn là nguồn thức ăn chính. Kết cấu đồng nhất và mật độ cao của gỗ công nghiệp cũng là một yếu tố quan trọng giúp sản phẩm khó bị tấn công hơn.

Nhược điểm

Tuy gỗ công nghiệp mang nhiều ưu điểm nhưng đánh giá một cách khách quan thì  gỗ công nghiệp vẫn có những nhược điểm so với gỗ tự nhiên. Cụ thể:

Độ bền kém hơn gỗ tự nhiên: Dĩ nhiên rằng độ bền của ván công nghiệp không bằng gỗ tự nhiên do thành phần chính chỉ là vụn gỗ, dăm hay sợi gỗ. Mặc dù được kết nối bằng những loại keo chuyên dụng nhưng khi tiếp xúc với nhiệt độ và độ ẩm cao, các loại keo này vẫn dễ giãn nở, làm giảm tuổi thọ của tấm ván.

Không có vẻ đẹp của vân gỗ tự nhiên: Một nhược điểm lớn nhất của lõi gỗ công nghiệp chính là thiếu đi sự đa dạng và độc đáo trong hoa văn vân gỗ. Các hoa văn trên bề mặt gỗ công nghiệp chủ yếu được tạo ra qua các quy trình in ấn hoặc ép nhiệt lớp phủ, từ đó tạo ra các mẫu hoa văn mô phỏng gỗ tự nhiên. Mặc dù công nghệ hiện đại ngày nay có thể tái tạo các vân gỗ rất giống với gỗ tự nhiên, nhưng vẫn không thể đạt được sự phong phú, tự nhiên và độc nhất mà gỗ tự nhiên sở hữu.

Giới hạn thiết kế và khó thi công chạm khắc: Khác với gỗ tự nhiên, gỗ công nghiệp được sản xuất từ các thành phần tái chế như bột gỗ, dăm gỗ, mùn cưa, kết hợp với keo và các phụ gia để tạo thành những tấm ván lớn thông qua quá trình ép nóng. Vì vậy, với các nội thất yêu cầu chạm khắc chi tiết, gỗ công nghiệp thể hiện nhược điểm rõ ràng. 

Dễ dàng thực hiện công đoạn lắp ráp và thi công: Gỗ công nghiệp là một trong những loại vật liệu được đánh giá cao về tính tiện dụng trong quá trình lắp ráp và thi công nội thất. Với đặc tính cấu tạo từ các loại ván nhân tạo như MDF, HDF hay ván dăm, gỗ công nghiệp có bề mặt phẳng, độ dày đồng đều và kích thước tiêu chuẩn hóa. Những đặc điểm này giúp các thợ mộc hoặc nhà sản xuất dễ dàng cắt, khoan, ghép nối hoặc phủ bề mặt mà không gặp khó khăn như khi làm việc với gỗ tự nhiên vốn có nhiều biến dạng về cấu trúc và kích thước.

GỖ TỰ NHIÊN

Gỗ tự nhiên là gì

Gỗ tự nhiên là sản phẩm của quá trình sinh trưởng lâu năm của cây, có thành phần cấu tạo cơ bản gồm Xenluloza (40-50%), Lignin (15-30%), Hemixenluloza (15-25%) và một số hoạt chất khác có trong gỗ. Nó là phần gỗ cứng của thân cây, cành cây đã trưởng thành, không qua quá trình xử lý công nghiệp phức tạp.  Tùy vào loại hay giống cây mà chất lượng sản phẩm từ gỗ tự nhiên có sự khác biệt rõ rệt về màu sắc hay vân gỗ. Gỗ tự nhiên được đánh giá cao bởi vẻ đẹp tự nhiên, độ bền cao và tính thân thiện với môi trường. Quá trình khai thác gỗ tự nhiên yêu cầu sự hiểu biết sâu sắc về đặc tính của từng loài cây và kỹ thuật thu hoạch sao cho đảm bảo tối đa chất lượng và tính bền vững của vật liệu.

Phân loại gỗ tự nhiên

Các tiêu chí phân loại bao gồm nguồn gốc xuất xứ, màu sắc, vân gỗ, độ cứng, trọng lượng, cũng như các tính chất vật lý và hóa học đặc trưng của từng loại gỗ.

Nguồn gốc là một trong những yếu tố đầu tiên giúp phân biệt gỗ tự nhiên. Gỗ có thể đến từ các khu vực địa lý khác nhau, như gỗ rừng nhiệt đới (gỗ hương, gỗ cẩm lai) hay gỗ rừng ôn đới (gỗ sồi, gỗ tần bì). Mỗi loại gỗ từ các vùng này mang những đặc điểm riêng biệt về độ bền, cấu trúc sợi và khả năng thích nghi với môi trường.

Màu sắc và vân gỗ là yếu tố quan trọng không chỉ ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ mà còn tạo nên dấu ấn riêng biệt của từng loại gỗ. Ví dụ, gỗ Óc Chó (Walnut) nổi bật với tông màu nâu sang trọng và vân xoáy độc đáo, trong khi gỗ sồi có tông màu sáng hơn và vân thẳng đều, phù hợp với phong cách nội thất hiện đại.

Độ cứng và trọng lượng giúp xác định mức độ bền cơ học và khả năng chịu lực của gỗ. Các loại gỗ như gỗ lim, gỗ gõ đỏ thuộc nhóm gỗ cứng, thích hợp cho những ứng dụng đòi hỏi độ bền cao và khả năng chống mài mòn. Ngược lại, các loại gỗ nhẹ như gỗ thông, gỗ bạch đàn có ưu thế về dễ gia công và thường được sử dụng trong các sản phẩm nội thất nhỏ gọn hoặc trang trí.

Tính chất vật lý bao gồm khả năng chống chịu ẩm, mối mọt và nhiệt độ, cũng là yếu tố quan trọng trong phân loại gỗ. Một số loại gỗ như teak (gỗ giá tỵ) nổi tiếng với khả năng chống nước tốt, phù hợp cho các ứng dụng ngoài trời hoặc trong môi trường ẩm ướt, trong khi gỗ mít, mặc dù nhẹ và dễ gia công, lại ít được ưu tiên trong môi trường khắc nghiệt.

Ưu điểm

Độ bền cao: Khi nói đến gỗ tự nhiên, yếu tố nổi bật và đặc trưng nhất chính là khả năng chịu lực và độ bền cơ học vượt trội. Đây là lý do vì sao gỗ tự nhiên luôn giữ vị trí quan trọng trong ngành sản xuất nội thất cao cấp và được ưa chuộng trong những thiết kế yêu cầu sự vững chãi và bền bỉ. Ưu điểm vượt trội nhất khi nhắc đến gỗ tự nhiên đó là khả năng chịu lực và độ bền cơ học cao, luôn là một trong những vật liệu được ưa chuộng nhất trong ngành sản xuất nội thất cao cấp. Với cấu trúc tế bào vững chắc và các sợi Cellulose liên kết chặt chẽ, gỗ tự nhiên có khả năng chống lại các tác động ngoại lực và duy trì sự ổn định lâu dài trong suốt thời gian sử dụng.

Một trong những đặc điểm quan trọng khác của gỗ tự nhiên là nó càng có độ bền lâu dài thì giá trị của nó càng cao. Những món đồ nội thất từ gỗ tự nhiên không chỉ đơn thuần là những vật dụng trong không gian sống mà còn là một phần của di sản gia đình, với khả năng giữ được giá trị qua nhiều thế hệ.

Vẻ đẹp tự nhiên của gỗ: Gỗ tự nhiên luôn được coi là biểu tượng của sự sang trọng và đẳng cấp trong ngành nội thất nhờ vào vẻ đẹp tự nhiên vốn có của nó. Mỗi loại gỗ đều mang một đặc điểm riêng biệt về vân gỗ và màu sắc, tạo nên một sự độc đáo không thể thay thế trong các sản phẩm nội thất. Những vân gỗ này là các họa tiết hình thành do sự phát triển của cây gỗ theo thời gian và phản ánh tính chất của từng loại gỗ.

Bên cạnh đó, màu sắc của gỗ tự nhiên đóng một vai trò quan trọng trong việc nâng tầm giá trị thẩm mỹ của các sản phẩm. Các tông màu ấm áp như vàng nhạt hay đỏ của các loại gỗ như gỗ Sồi, gỗ Thông, gỗ Hương mang lại một không gian ấm cúng, dễ chịu, đồng thời toát lên vẻ thanh lịch và gần gũi với thiên nhiên. Đặc biệt, sự thay đổi màu sắc của gỗ theo thời gian, khi gỗ tiếp xúc với ánh sáng và không khí, càng làm tăng giá trị thẩm mỹ của nó, biến mỗi sản phẩm thành một tác phẩm độc nhất vô nhị.

Khả năng điêu khắc và tùy chỉnh: Gỗ tự nhiên được biết đến không chỉ với những đặc tính vượt trội về độ bền và tính thẩm mỹ, mà còn vì khả năng tùy chỉnh cực kỳ linh hoạt trong quá trình gia công. Khác với các loại vật liệu khác, gỗ tự nhiên dễ dàng chế tác, chạm khắc và gia công thành những hình dáng và kiểu dáng đa dạng, mở ra vô vàn khả năng sáng tạo cho các nhà thiết kế và thợ mộc.

Cấu trúc của gỗ tự nhiên với các thớ gỗ đồng đều và chắc chắn cho phép các công đoạn gia công như cắt, chà nhám, uốn cong, khoan lỗ hay tạo các họa tiết trang trí phức tạp trở nên dễ dàng và chính xác hơn. Bởi vậy, các sản phẩm được làm từ gỗ tự nhiên không chỉ có giá trị về mặt thẩm mỹ mà còn thể hiện sự tinh tế và độc đáo của người thợ chế tác.

Khả năng kháng nước là một trong những ưu điểm nổi bật của gỗ tự nhiên khi được xử lý kỹ càng. Quá trình xử lý này thường bao gồm các bước như tẩm sấy, phủ lớp bảo vệ bề mặt bằng sơn hoặc dầu đặc biệt, giúp gỗ đạt được khả năng chống thấm nước hiệu quả. Nhờ đó, các sản phẩm nội thất làm từ gỗ tự nhiên ít bị ảnh hưởng bởi độ ẩm hoặc sự xâm nhập của nước, mang lại sự an tâm cho người sử dụng, đặc biệt là trong các không gian có nguy cơ tiếp xúc nhiều với nước như nhà bếp, phòng tắm hay khu vực ngoài trời.

Nhược điểm

Bên cạnh những ưu điểm, những yếu điểm của gỗ tự nhiên được mọi người cân nhắc thật kỹ trước khi quyết định:

Giá thành cao: Gỗ tự nhiên, mặc dù được biết đến với những đặc tính vượt trội như độ bền cao, tính thẩm mỹ độc đáo và khả năng chịu lực tốt, nhưng lại có một nhược điểm lớn đó là giá thành tương đối cao. So với gỗ công nghiệp, gỗ tự nhiên thường có mức giá cao hơn rất nhiều, đặc biệt là đối với các loại gỗ quý hiếm như gỗ sồi, gỗ hương, hoặc gỗ gụ. Nguyên nhân của sự chênh lệch này là do quá trình khai thác và chế biến gỗ tự nhiên đòi hỏi nhiều công đoạn tốn kém, bao gồm việc thu hoạch từ rừng, vận chuyển, xử lý chống mối mọt và bảo vệ gỗ trước khi đưa vào sản xuất.

Ngoài ra, gỗ tự nhiên có độ hiếm và giá trị gia tăng cao theo thời gian, đặc biệt là những loại gỗ có vân đẹp, màu sắc đặc trưng, hoặc gỗ từ những cây lâu năm. Điều này làm cho giá trị của gỗ tự nhiên không chỉ nằm ở tính năng vật lý mà còn ở yếu tố thẩm mỹ và lịch sử phát triển của từng loại gỗ. Vì vậy, gỗ tự nhiên không phải là sự lựa chọn tối ưu cho những người đang tìm kiếm một phương án kinh tế, đặc biệt là trong bối cảnh nhu cầu về nội thất ngày càng tăng cao và người tiêu dùng muốn tối ưu chi phí mà vẫn đảm bảo chất lượng.

Tính bền vững: Mặc dù gỗ tự nhiên được đánh giá cao về tính thẩm mỹ và chất lượng, nhưng nếu việc khai thác không được thực hiện một cách có kiểm soát, nó có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng đối với hệ sinh thái và nguồn tài nguyên thiên nhiên. Việc khai thác gỗ tự nhiên không có sự quản lý chặt chẽ có thể dẫn đến việc rừng bị tàn phá, làm giảm diện tích rừng tự nhiên, gây mất cân bằng sinh thái, đồng thời ảnh hưởng đến đa dạng sinh học của khu vực đó. Những trường hợp tệ hơn của việc khai thác rừng quá mức đó là xói mòn đất, lũ lụt và thay đổi khí hậu.

SO SÁNH GỖ CÔNG NGHIỆP VÀ GỖ TỰ NHIÊN

Ván gỗ công nghiệp và gỗ tự nhiên là hai loại vật liệu được sử dụng rộng rãi trong sản xuất nội thất. Mỗi loại đều có những ưu và nhược điểm riêng, phù hợp với từng mục đích sử dụng khác nhau. Để đưa ra một cái nhìn toàn diện về sự khác biệt giữa gỗ công nghiệp và gỗ tự nhiên, dưới đây là 10 tiêu chí so sánh quan trọng:

Nguồn gốc và cấu trúc

Gỗ công nghiệp là sản phẩm nhân tạo, được sản xuất từ quá trình chế biến và tái sử dụng các sản phẩm từ gỗ tự nhiên như bột gỗ, mùn cưa, hoặc dăm gỗ, kết hợp với keo và phụ gia chuyên dụng. Quá trình sản xuất ván công nghiệp thường bao gồm nhiều giai đoạn, từ chuẩn bị nguyên liệu thô, trộn keo, và ép nén dưới áp suất và nhiệt độ cao để hình thành các tấm gỗ với độ dày và tính chất kỹ thuật ổn định. Các sản phẩm của ván công nghiệp như ván dăm, MDF, HDF, Plywood hay WPB.

Gỗ tự nhiên là loại vật liệu được khai thác trực tiếp từ các cây gỗ trưởng thành trong rừng tự nhiên hoặc các khu rừng trồng có quản lý. Với cấu trúc tế bào thực vật đặc trưng, gỗ tự nhiên sở hữu một hệ thống các sợi Cellulose và Lignin liên kết chặt chẽ, tạo nên một khối vật liệu đồng nhất, chắc chắn và có độ bền cơ học cao. Cấu trúc này giúp gỗ tự nhiên có khả năng chịu lực tốt, chống biến dạng và có độ ổn định cao trong điều kiện môi trường khác nhau.

Phong phú chủng loại

Nếu xét về sự đa dạng chủng loại, gỗ công nghiệp không thể sánh được với gỗ tự nhiên. Nguyên nhân dễ hiểu nằm ở bản chất của hai loại vật liệu này. Gỗ tự nhiên được khai thác trực tiếp từ các loài cây gỗ trong tự nhiên, vốn dĩ đã sở hữu sự phong phú về chủng loại, từ gỗ cứng như Teak, Oak, Sồi đỏ, đến gỗ mềm như Thông, Bạch Dương. Mỗi loại gỗ tự nhiên mang đặc trưng riêng về vân gỗ, màu sắc, và đặc tính vật lý, tạo nên sự phong phú khó thay thế. Trong khi đó, gỗ công nghiệp chủ yếu được sản xuất từ nguyên liệu gỗ tự nhiên như bột gỗ, dăm gỗ, hoặc sợi gỗ, kết hợp cùng keo và phụ gia, sau đó ép thành tấm. 

Mặc dù gỗ công nghiệp không thể so sánh với gỗ tự nhiên về sự đa dạng trong cấu trúc vân gỗ hay tính độc nhất vô nhị của từng tấm gỗ, nhưng nhờ vào sự phát triển vượt bậc trong công nghệ sản xuất, các nhà sản xuất đã thành công trong việc cải thiện đáng kể tính thẩm mỹ và chất lượng của gỗ công nghiệp thông qua các lớp phủ bề mặt tiên tiến. Những lớp phủ này không chỉ giúp tăng cường khả năng bảo vệ lõi gỗ công nghiệp khỏi các tác động bên ngoài như ẩm mốc, mối mọt hay trầy xước, mà còn mở ra cơ hội tạo nên những bề mặt với hoa văn và màu sắc đa dạng.

Điển hình như lớp phủ Melamine, Laminate hay Acrylic, chúng mô phỏng được các vân gỗ tự nhiên một cách tinh tế và cung cấp nhiều tùy chọn về phong cách, từ hiện đại đến cổ điển. Thậm chí, các lớp phủ này còn mang đến khả năng chống nước, chống va đập hoặc chịu nhiệt tốt hơn so với bề mặt gỗ tự nhiên, đáp ứng được nhu cầu sử dụng trong các môi trường khắc nghiệt. Nhờ vậy, gỗ công nghiệp ngày nay là lựa chọn thay thế kinh tế và trở thành một giải pháp thiết kế linh hoạt, phù hợp với nhiều phong cách nội thất và điều kiện sử dụng khác nhau.

Tính thẩm mỹ và  hương thơm tự nhiên

Ván công nghiệp là sản phẩm được chế tạo thông qua quy trình công nghiệp, mang đặc trưng của sự đồng nhất về cấu trúc và màu sắc, khác biệt rõ rệt so với gỗ tự nhiên. Mặc dù là một sản phẩm nhân tạo và thiếu đi sự linh hoạt của các vân gỗ tự nhiên, ván công nghiệp lại sở hữu vẻ đẹp riêng biệt nhờ vào các bề mặt được thiết kế tinh tế. Với sự phát triển của công nghệ chế tác hiện đại, các bề mặt gỗ công nghiệp hiện nay có khả năng mô phỏng chính xác các vân gỗ tự nhiên, mang lại tính thẩm mỹ cao và sự đa dạng trong ứng dụng, đồng thời tối ưu chi phí sản xuất và nâng cao độ bền cho sản phẩm.

Vẻ đẹp của gỗ tự nhiên chính là sự kết hợp tinh tế giữa các yếu tố sinh học và môi trường mà cây gỗ phát triển. Mỗi tấm gỗ mang trong mình một bản sắc riêng biệt, được hình thành qua hàng thập kỷ, với các đường vân độc đáo phản ánh quá trình phát triển tự nhiên. Màu sắc của gỗ tự nhiên cũng thay đổi theo từng vùng miền và giống cây, tạo nên sự đa dạng phong phú không thể sao chép bằng phương pháp nhân tạo. Chính sự tự nhiên, không đồng đều này mang lại cho sản phẩm gỗ một giá trị thẩm mỹ sâu sắc, khó có vật liệu nào thay thế được.

Bên cạnh đó, trong văn hóa truyền thống của người Việt Nam, việc sử dụng gỗ tự nhiên luôn được xem là biểu tượng của sự giàu có, thịnh vượng và ấm cúng. Trong bài báo cáo gần nhất của Thạc Sỹ T.H. Minh Phương (2022) đề cập mối quan hệ mật thiết giữa gỗ và quan niệm của gỗ trong đời sống người Việt. Một minh chứng rõ ràng cho điều này là những bộ bàn ghế nguyên khối tự nhiên được trạm khắc tinh xảo. Những thiết kế này có thể dao động từ các kiểu hình đơn giản đến những tác phẩm nghệ thuật đòi hỏi tay nghề cao, như hình ảnh của các linh vật trong văn hóa dân gian như Rồng, Phượng, Lân, hay hoa sen – tất cả đều chứa đựng những giá trị biểu tượng sâu sắc của nền văn hóa dân tộc.

Ngoài ra, một yếu tố đặc trưng không thể không nhắc đến của gỗ tự nhiên chính là mùi hương đặc trưng mà mỗi loại gỗ mang lại. Hương thơm của gỗ tự nhiên làm tăng giá trị thẩm mỹ của sản phẩm và  tác động tích cực đến cảm giác của con người, tạo nên một không gian sống dễ chịu, thư thái. Đây là yếu tố mà gỗ công nghiệp, với cấu trúc và thành phần khác biệt, không thể có được.

Khả năng gia công tạo hình

Tấm ván sản xuất công nghiệp mặc dù mang lại nhiều lợi ích về tính đồng nhất và khả năng sản xuất hàng loạt, lại có những hạn chế đáng kể trong khả năng tạo hình chi tiết do cấu trúc xơ sợi nhân tạo của nó. Các loại gỗ công nghiệp như MDF, HDF hay ván dăm thường không có độ bền vững và độ đàn hồi như gỗ tự nhiên, khiến việc thực hiện các chi tiết nhỏ hoặc các kỹ thuật chạm khắc phức tạp trở nên khó khăn. Vì vậy, ván công nghiệp thường ít được ưu tiên trong những thiết kế nội thất yêu cầu tính chi tiết và sự cầu kỳ, đặc biệt là đối với những sản phẩm mang tính chất nghệ thuật cao hoặc các tác phẩm đồ nội thất cổ điển, nơi mà sự tỉ mỉ và tinh tế trong từng đường nét là yếu tố quyết định.

Ngược lại gỗ công nghiệp, gỗ rừng tự nhiên có ưu thế rõ rệt so với ván công nghiệp nhờ vào cấu trúc xơ sợi tự nhiên đặc trưng, mang lại sự linh hoạt và dễ dàng trong việc thực hiện các kỹ thuật chế tác tinh xảo. Cấu trúc này cho phép các nghệ nhân áp dụng những phương pháp chạm khắc, cắt xẻ và gia công chi tiết một cách tỉ mỉ, từ đó tạo ra những sản phẩm có tính thẩm mỹ cao và phản ánh kỹ thuật thủ công điêu luyện. Các đặc tính như độ bền của sợi gỗ, khả năng chịu lực và sự ổn định cấu trúc trong quá trình tạo này uốn và tạo hình là giải pháp tối ưu trong việc sản xuất các nội thất cổ điển, đồ trang trí chạm khắc hoặc các tác phẩm điêu khắc tinh tế.

Khả năng thi công bề mặt

Mặc dù gỗ tự nhiên từ lâu đã được công nhận là vật liệu lý tưởng cho việc gia công thành các sản phẩm nội thất có hình dáng tinh tế, mềm mại và tự nhiên nhờ vào tính chất đặc trưng của vân gỗ, gỗ công nghiệp lại nổi bật hơn trong các yêu cầu sản xuất hiện đại nhờ vào khả năng tạo ra những sản phẩm đồng bộ và hiện đại.

Gõ công nghiệp, với cấu trúc đồng nhất, mang lại lợi thế rõ rệt khi nói đến gia công. Cấu trúc này giúp quá trình cắt, khoan, mài và gia công bề mặt dễ dàng hơn, đồng thời tạo ra sản phẩm có độ chính xác cao hơn so với gỗ tự nhiên. Nhờ đó, các sản phẩm từ gỗ công nghiệp có thể đạt được những đặc điểm đồng đều về mặt hình thức, từ màu sắc đến bề mặt, mà không gặp phải những hạn chế về độ biến thiên của thớ gỗ như ở gỗ tự nhiên.

Bên cạnh đó, khác với những đặc điểm về độ cứng và thớ gỗ của gỗ tự nhiên không, bề mặt của gỗ công nghiệp mịn và phẳng tạo điều kiện thuận lợi cho việc thi công phủ ép. Khi kết hợp với các loại vật liệu phủ bề mặt như Melamine, Laminate, hoặc Acrylic, gỗ công nghiệp được cải thiện về khả năng chống thấm, chống trầy xước và sở hữu bề mặt với độ hoàn thiện cao, sáng bóng, dễ dàng vệ sinh và bảo quản. Điều này không chỉ gia tăng tính thẩm mỹ mà còn giúp sản phẩm duy trì được vẻ đẹp lâu dài, đặc biệt trong những không gian nội thất hiện đại, tối giản và thanh lịch.

Khả năng giãn nở và chống cong vênh

Khả năng giãn nở và chống cong vênh của tấm ván công nghiệp được đánh giá là thấp hơn so với gỗ tự nhiên, nhờ vào đặc tính cấu trúc đồng nhất và quy trình sản xuất hiện đại. Trong ngành công nghiệp gỗ, các sản phẩm gỗ công nghiệp như được sản xuất bằng cách nén các sợi gỗ, bột gỗ, hoặc lớp gỗ mỏng cùng với keo dán chuyên dụng dưới nhiệt độ và áp suất cao. Quá trình này không chỉ loại bỏ gần như hoàn toàn các yếu tố tự nhiên gây biến đổi kích thước, như độ ẩm và tế bào gỗ, mà còn tạo ra một vật liệu đồng nhất không có thớ gỗ hoặc mạch dẫn nước như trong gỗ tự nhiên.

Do không có sự phụ thuộc vào thớ gỗ hoặc vòng sinh trưởng, gỗ công nghiệp ít bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi của nhiệt độ và độ ẩm môi trường, dẫn đến khả năng giãn nở rất thấp. Chính vì vậy, loại sản phẩ này rất hữuu ích trong các ứng dụng đòi hỏi độ ổn định kích thước cao, chẳng hạn như sản xuất đồ nội thất hiện đại, cửa, và sàn gỗ công nghiệp.

Khác với gỗ công nghiệp, điểm đặc trưng của gỗ tự nhiên chính là độ co giãn phụ thuộc vào sự biến thiên nhiệt độ của thời tiết. Gỗ tự nhiên giãn khi nhiệt độ cao và co lại khi nhiệt độ thấp.

Theo nghiên cứu của International Timber (2015), khi nhiệt độ môi trường thay đổi đột ngột, gỗ tự nhiên có thể bị cong vênh, phồng rộp, hoặc co ngót. Nguyên nhân chính được lý giải bởi sự phá vỡ các liên kết Hydro giữa các phân tử Cellulose trong cấu trúc gỗ. Các liên kết này đóng vai trò quan trọng trong việc giữ cho các sợi gỗ ổn định. Khi nhiệt độ tăng cao, nước liên kết trong gỗ bốc hơi, làm gián đoạn các tương tác Hydro, dẫn đến sự di chuyển không đồng đều của các phân tử Cellulose. Kết quả là, bề mặt gỗ có thể giãn nở hoặc phồng rộp tại các điểm chịu lực lớn hơn.

When timber is subjected to heat, it expands. This process is known as thermal expansion and can cause warping, swelling and potentially shrinkage.

Khả năng chống ẩm

Ván gỗ công nghiệp, đặc biệt là dòng ván MDF lõi xanh (ván chống ẩm), được đánh giá cao về khả năng chống ẩm vượt trội so với gỗ tự nhiên. Khả năng này bắt nguồn từ cấu trúc đồng nhất và các yếu tố kỹ thuật như keo chuyên dụng được áp dụng trong quá trình sản xuất. Cụ thể, khả năng chống ẩm của ván lõi xanh MDF được lý giải bởi sự kết hợp giữa cấu trúc phân tử của các liên kết nhóm hydroxyl (-OH), việc sử dụng các loại keo chuyên dụng có khả năng kháng nước, và đặc tính cơ học của sợi gỗ sau quá trình xử lý.

Liên kết nhóm (-OH) trong ván MDF được kiểm soát thông qua quy trình ép nóng dưới áp suất cao, làm giảm đáng kể khả năng hấp thụ nước của các sợi gỗ. Ngoài ra, việc sử dụng keo có tính chất chống thấm giúp tạo ra một lớp màng bảo vệ quanh các sợi gỗ, ngăn chặn sự thâm nhập của độ ẩm. Mặt khác, cấu trúc sợi gỗ trong ván công nghiệp được phân tách và tái tạo lại trong quá trình sản xuất, giúp loại bỏ các yếu tố tự nhiên dễ bị tác động bởi độ ẩm, chẳng hạn như các mạch dẫn trong gỗ tự nhiên. Điều này giải thích vì sao ván MDF lõi xanh thường ít bị phồng rộp hoặc biến dạng khi tiếp xúc với điều kiện môi trường ẩm ướt.

Độ bền

Gỗ tự nhiên, với cấu trúc tế bào vững chắc và đặc tính vật lý vượt trội, nổi bật với độ bền cao và khả năng chống chịu các tác động của môi trường tốt hơn nhiều so với ván công nghiệp. Cấu trúc xơ đặc trưng của gỗ tự nhiên, với các liên kết bền vững giữa các sợi Cellulose, đã tạo nên một vật liệu có độ dẻo dai, độ bền cao, khả năng chịu tải trọng vượt trội và giảm thiểu nguy cơ vỡ vụn khi chịu tác động đột ngột. Nhờ đó, gỗ tự nhiên có khả năng chịu tải trọng lớn và biến dạng đàn hồi trong một giới hạn nhất định, làm cho nó trở thành một vật liệu xây dựng và nội thất có độ bền lý tưởng.

Về mặt tuổi thọ, ván tự nhiên thường có tuổi thọ cao hơn so với gỗ công nghiệp, nhất là trong các khu vực có độ ẩm cao hoặc môi trường khắc nghiệt. Điều này là nhờ vào khả năng tự điều chỉnh và chống lại sự biến dạng của gỗ tự nhiên, như khả năng chịu sự tác động của độ ẩm mà không bị nở hoặc cong vênh quá mức. Ngược lại, các loại ván công nghiệp, dù được bảo vệ bằng các lớp phủ như Melamine, Laminate hay Acrylic, lại có xu hướng bị mài mòn nhanh chóng và dễ dàng bị hư hại dưới tác động của môi trường. Dù các lớp phủ này được cải thiện tối ưu khả năng bảo vệ bề mặt khỏi trầy xước và ngoại lực, chúng dễ bị hư hỏng trong các môi trường có độ ẩm cao hoặc tác động ngoại lực mạnh

Tính bền vững

Xét về góc độ sinh thái, ván công nghiệp được đánh giá cao hơn gỗ tự nhiên nhờ việc tận dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên tái sinh và gỗ trồng rừng. Các loại ván công nghiệp được sản xuất chủ yếu từ các thành phấn tái chế từ gỗ tự nhiên như nhánh gỗ, gỗ vụn, hay thậm chí là bột gỗ, vốn là những sản phẩm phụ không được khai thác trực tiếp từ rừng tự nhiên. Điều này giúp giảm thiểu áp lực khai thác gỗ tự nhiên, đồng thời sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên sẵn có trong quá trình sản xuất. Hơn nữa, nhờ vào quy trình sản xuất hiện đại, gỗ công nghiệp cũng góp phần giảm thiểu đáng kể lượng khí thải carbon, từ đó giảm tác động tiêu cực đến môi trường.

Ngoài ra, việc áp dụng các kỹ thuật sản xuất bền vững trong ngành gỗ công nghiệp giúp bảo vệ đa dạng sinh học và hệ sinh thái tự nhiên. Cụ thể, gỗ công nghiệp sử dụng nguyên liệu từ các khu rừng trồng thay vì rừng tự nhiên, điều này không chỉ giúp duy trì nguồn tài nguyên thiên nhiên mà còn góp phần vào việc tái tạo và bảo vệ các hệ sinh thái rừng.

Trong khi đó, việc khai thác gỗ tự nhiên một cách bừa bãi và không kiểm soát có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với môi trường. Sự mất mát của các khu rừng tự nhiên, đặc biệt là rừng nhiệt đới, đang dẫn đến tình trạng suy giảm diện tích rừng toàn cầu, ảnh hưởng trực tiếp đến khí hậu và các nguồn tài nguyên sinh thái. Những tác động này suy giảm độ che phủ rừng và gây nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho môi trường như xói mòn đất, mất đi sự đa dạng sinh học và làm trầm trọng thêm tình trạng biến đổi khí hậu.

Giá thành

Sự khác biệt rõ rệt về giá gỗ công nghiệp và gỗ tự nhiên chính là kết quả của sự khác biệt trong quy trình sản xuất và nguồn nguyên liệu. Ván công nghiệp được sản xuất dựa trên việc tận dụng tối đa các phần gỗ thừa bị loại bỏ từ ngành chế biến gỗ như sợi gỗ, mùn cưa, dăm gỗ từ quá trình nghiền nhỏ, ép chặt dưới áp suất và nhiệt độ cao, kết hợp với keo.

Quy trình này giúp tối ưu hóa nguồn tài nguyên, giảm thiểu chi phí nguyên vật liệu; và đặc biệt việc ứng dụng các dây chuyền sản  xuất công nghệ cao và tự động hóa cho phép cung ứng với quy mô lớn và đáp ứng nhanh chóng nhu cầu của thị trường mà vẫn đảm bảo chất lượng.

Gỗ tự nhiên, với sự khan hiếm ngày càng gia tăng và yêu cầu quy trình chế biến phức tạp, thường đi kèm chi phí cao hơn. Bên cạnh đó, chu kỳ sinh trưởng kéo dài của các loại cây gỗ tự nhiên cũng làm tăng giá trị và hạn chế khả năng cung ứng của loại vật liệu này. Điều này cũng giải thích tại sao giá của ván công nghiệp lại thấp hơn so với gỗ tự nhiên.

Dưới đây là bảng so sánh tổng hợp giữa gỗ công nghiệp và gỗ tự nhiên những yếu tố so sánh trên:

	Gỗ công nghiệp	Gỗ tự nhiên
Nguồn gốc và cấu trúc	Sản phẩm chế biến từ gỗ tự nhiên	Cây gỗ trưởng thành trong tự nhiên
Phân loại	07 loại chính (ván dăm, MDF, MDF lõi xanh, HDF, Black HDF, Plywood và WPB)	Đa dạng về chủng loại
Tính thẩm mỹ	Thể hiện qua vẻ đẹp bề mặt gỗ	Thể hiện qua vẻ đẹp tự nhiên của từng loại cây
Hương thơm	Không có hương thơm	Hương thơm tinh dầu đặc trưng
Khả năng tạo hình	Không phù hợp cho thiết kế yêu cầu chi tiết	Linh hoạt, dễ tạo hình các chi tỉ mỉ
Khả năng thi công bề mặt	Dễ thi công bề mặt, mịn và phẳng	Khó thi công, bề mặt gồ ghề, không phẳng mịn
Khả năng giản nỡ và chống cong vênh	Ít giãn nở và chống cong vênh tốt	Giãn nở và chống cong vênh kém
Khả năng chống ẩm	Tốt	Kém
Độ bền	Thấp hơn gỗ tự nhiên	Cao hơn gỗ công nghiệp
Tính bền vững	Thân thiện với môi trường	Khai thác nhiều gây xói mòn, mất cân bằng sinh thái
Giá thành	Thấp hơn gỗ tự nhiên	Cao hơn gỗ công nghiệp

ỨNG DỤNG GỖ CÔNG NGHIỆP VÀ GỖ TỰ NHIÊN

Gỗ công nghiệp và gỗ tự nhiên đều đóng vai trò quan trọng trong ngành thiết kế nội thất và xây dựng, mỗi loại mang đến những giá trị và ứng dụng đặc thù dựa trên đặc tính vật liệu và nhu cầu sử dụng.

Ứng dụng gỗ công nghiệp

Gỗ công nghiệp, với các loại phổ biến như MDF, HDF, ván dăm (PB), và ván ép (Plywood), được sử dụng rộng rãi trong thiết kế nội thất nhờ vào các ưu điểm về giá thành, tính ổn định, và sự đa dạng trong mẫu mã.

Nội thất phòng khách

Nội thất phòng ngủ

Nội thất bếp

Nội thất phòng làm việc

Ứng dụng gỗ tự nhiên

Gỗ tự nhiên, với vẻ đẹp sang trọng và độ bền cao, luôn là sự lựa chọn ưu tiên trong thiết kế nội thất cao cấp và các công trình xây dựng đòi hỏi sự tinh tế.

Nội thất cao cấp cho gia đình

Đồ trang trí mỹ nghệ

VẬY GỖ CÔNG NGHIỆP VÀ GỖ TỰ NHIÊN LOẠI NÀO TỐT?

Để trả lời cho câu hỏi “Gỗ công nghiệp và gỗ tự nhiên loại nào tốt?” hay “Chọn gỗ công nghiệp hay gỗ nội thất cho nội thất?”, đòi hỏi quá trình phân tích kỹ lưỡng dựa trên nhiều tiêu chí đa dạng. Cả hai loại vật liệu này đều sở hữu những đặc tính vật lý, thẩm mỹ và kinh tế riêng biệt, tạo nên những thế mạnh và hạn chế khác nhau. Việc lựa chọn loại gỗ phù hợp sẽ phụ thuộc vào việc đánh giá một cách toàn diện các yếu tố như mục đích sử dụng không gian, điều kiện môi trường, ngân sách đầu tư và phong cách thiết kế mong muốn. Qua đó, chúng ta có thể đưa ra quyết định sáng suốt, đảm bảo rằng vật liệu được lựa chọn sẽ đáp ứng tối đa các yêu cầu của dự án nội thất.

Trích nguồn

Phương, M. (2021, April), Quan niệm truyền thống của người Việt về gỗ và nghề mộc, Bộ Khoa Học và Công Nghệ Hệ thống Thông Tin và Công Nghệ.